Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Published in

Diễn đàn

16/05/2023

‘Công lý’ hay ‘tư lý’ từ vụ cô giáo Lê Thị Dung

Lê Quốc Quân

Mt giáo viên tt và là mt đng viên đã dũng cm đ đng lên t cáo nhng sai phm gi b kết án nng n chính là vết nt ca mt chính quyn cơ s. Nó đang lan ra cùng vi s xôn xao ca dư lun.

lethidung1

Toàn cảnh phiên tòa xét xử cô giáo Lê Thị Dung. (Ảnh : Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An)

V vic cô giáo Lê Th Dung, Trung tâm giáo dc thường xuyên huyn Hưng Nguyên, tnh Ngh An đang gây n ào trong dư lun. Mng xã hi xôn xao, các chuyên gia pháp lý cũng đăng đàn phát biu và bàn tán riêng tư khá nhiu.

Ban Tuyên giáo Ngh An cho biết đã có 26 t báo đưa tin v v vic này, Ban này cũng đã phi hp đ chn chnh báo chí,yêu cu tránh "git tít, câu view".

Ngày 8/5/2023 thường trc tnh ủy đã yêu cu các ngành, đơn v liên quan báo cáo toàn b ni dung s vic. Dư lun đang ngóng ch phiên phúc thm d kiến s sm din ra.

Ti sao v vic được quan tâm ?

V vic được quan tâm vì phiên tòa sơ thm cp huyn này chia ra thành ba đt trong vòng 14 ngày (t 7/4/2023 đến 24/4/2023, hai lut sư b đui ra khi tòa, cô giáo Dung b truy t theo Đim B, khon 2, Điu 356 Bộ luật hình sự và b tuyên pht đến 5 năm tù do hành vi thanh toán sai quy đnh,hưởng li ch 44,7 triu đng trong hơn 6 năm. Ngay t đu bà Dung đã chng li v án và sau phiên sơ thm bà kháng cáo yêu cu tòa cp trên hy b bn án sơ thm s 17/2003/HS-ST.

Phiên tòa này gây bão bt bình vì có v như nó minh chng, thay vì bo v và thc thi công lý, h thng tư pháp li dung np hai khuynh hướng mâu thun vi nhau : hoc bao che hoc tr thù. Phiên tòa din ra trong lúc cm thc chung ca nhân dân là nhng người dân thp c bé ming có th chu nhng bn án nng n trong khi các quan chc làm tht thoát hàng triu đô la chu nhng bn án nh nhàng.

Bn án gây bt bình còn vì truy cu trách nhim hình s mt cá nhân nhưng b qua tp th có liên quan. Vic kết án đ cp đến "Quy chế chi tiêu ni b" vn là sn phm tp th, đã được tp th thông qua nhưng ch có bà Dung phi chu trách nhim và gây xôn xao vì hin có hàng chc ngàn đơn v "s nghip có thu" trên đt nước Vit Nam đang sng không ch bng tin lương mà bng chính "quy chế ăn chia" ngoài lương y ht như vy.

Có ý kiến cho rng "nếu áp dng đúng như trường hp ca Dung thì có th bt tt c các hiu trưởng t trường tiu hc đến đi hc và các giám đc ca bt c đơn v s nghip có thu nào trên đt nước Vit Nam" vì hu hết đu có "Quy chế chi tiêu ni b" th hin qua tha thun ming hoc ch viết, có và không chính thc được công b, phê chun.

Bn án cũng đi ngược li vi cách thc x lý sai phm ph biến hin nay : Đó là "cha chung không ai khóc" và "tp th ăn chung, chu chung trách nhim". Trong bi cnh pháp lý và xã hi Vit Nam hin ti, hu hết nhng ti phm c b đu đã d dàng chui qua ca "tp th" đ rũ b trách nhim cá nhân. Dường như ch có ln này bà Dung b "sp" by. Chính s khác bit này khiến công chúng thc mc.

Căn c pháp lý và bn cht

Thm phán cho rng bà Lê Th Dung đã ch trì xây dng "Quy chế chi tiêu ni b" đ ri căn c vào đó chi sai cho chính mình và hưởng li vi "hai ln tr lên", nên áp dng khon 2, Điu 356 đ xét x b cáo vi mc năm năm tù, đây là mc thp nht ca khung quy đnh Khon 2, vn t 5 năm đến 10 năm tù giam.

Nhưng điu đó là trái vi tinh thn ca Khon 2, Điu 8, Ngh quyết 03/2020/NQ-HĐTP ca Hi đng Thm phán Tòaán Ti cao khi gii thích lut. Theo Ngh quyết đó thì phi thỏa mãn c hai tình tiết đnh khung : "Mi ln đu đ yếu t cu thành ti phm và tng giá tr tài sn chiếm đot phi thuc khung hình pht tăng nng" (s tin gây thit hi l ra phi t 200 triu đng đến dưới 1 t đng trong khi "thit hi" ca v án này ch là 44,7 triu).

Thêm na, mt căn c quan trng ca cu thành ti phm hình s là phi có li. Trong trường hp này phi là li c ý. Bà Dung cương quyết không nhn ti vì theo bà, quy chế đã được công khai, được thông qua ti đi hi công chc, viên chc và đã được np lên Phòng Tài chính và Kho bc Huyn Hưng Nguyên xem xét, giám sát. Quy chế này cũng đã được thc hin hơn sáu năm mà không h có cơ quan nào thanh tra, kim tra, ch ra sai sót hoc xác đnh đó là vi phm pháp lut.

Đ hiu bn cht ca v án này cn phi m x hai văn bn pháp lut quan trng là Quyết đnh s 169/QĐ-TW ca Ban Bí thư BCH TƯ đng ban hành ngày 24/6/2008 v Chế đ ph cp trách nhim đi vi cp u viên các cp và Thông tư s 28/2009/TT-BGDDT ca B Giáo dc ban hành ngày 21/10/2009 quy đnh v Chế đ làm vic đi vi giáo viên ph thông. Cơ quan thanh tra giáo dc và c Ban Bí thư cn minh đnh nhng văn bn va dn có giá tr hay không. Nếu có, ti sao hành vi ca bà Dung (làm theo hai văn bn y) li là có ti ?

Mt khác, trong phiên tòa này, thm phán không tôn trng quyn có người bào cha ca b cáo và bt b cáo phi t bào cha. Thm phán còn cho cnh sát tư pháp áp gii lut sư ra khi tòa. Đây là hành vi xâm phm thô bo lut t tng hình s.

Điu bt nhân ca h thng tư pháp còn th hin ch tm giam bà Dung c năm trước khi đưa ra xét x. Bà Dung b "khi t và bt giam vào tháng 3/2022" và c năm sau mi đem ra xét x, là trái vi Khon 1, Khon 2 Điu 173 B Lut t tng Hình s 2015.

Trong sut quá trình xét x, bà Dung t cáo bà b bc cung, ép cung giai đon tm giam nhưng đi din Vin Kim sát li cho rng đó là biu hin "ngoan c" ca bà Dung.

Lp lun nguy him ca Tòaán Huyn Hưng Nguyên

Mt trong nhng lý do tòaán đưa ra là "Bà Dung đã không nhn ti và không khc phc hu qu nên tòaán đã tuyên mc án như trên". Lp lun này là hết sc sai lm và nguy him. Mt b cáo kêu oan vi tòa, nghĩa là h tin rng có s sai lm trong điu tra, truy t, và xét x. Điu bà tha thiết cu mong là công lý. Thành khn không phi là tha nhn mình sai và xin khoan hng dù mình tin mình không sai.

Trong rt nhiu v án, "nước mt, s ăn năn và s cu xin" đã giúp hàng lot ti phm gim được hàng chc năm tù, trong khi vic "ngng cao đu, t tin vào công lý và hành vi ca mình" đã đưa nhiu người vn đng cho t do, dân ch Vit Nam b pht kch khung.

Vi nim tin vào công lý và s đúng đn trong hành vi ca mình thì s thành khn nht ca b cáo chính là kêu oan. Suy đoán vô ti và tin vào s "oan c" ca b cáo phi là ưu tư cao nht ca các thm phán khi đưa ra phán quyết ch không phi là n lc "khut phc" đương s bng mt bn án tht nng, kiu "cng đu thì pht cho bõ ghét".

Các nhà làm lut luôn to ra mt khong trong mc pht - khung hình pht, đó chính là cơ s cho thm phán có không gian lượng hình khi xem xét các tình tiết c th, nhưng thm phán ca Tòa Hưng Nguyên đã b qua tt c nhng yếu t đó và tuyên mt bn án nng n vi bà Dung.

Công lý, đt lò, hay tr thù nhau ?

Khon 1, Điu 2 Lut t chc Toà án Nhân dân minh đnh rng Toà án "có nhim v bo v công lý". Người dân tin vào toà án ch khi phán quyết th hin c s công minh ln nhân bn, tim cn vi công lý ph quát.

Bn án luôn là kết qu ca tiến trình tìm kiếm s tht trên tt c các phương din, k c vic xem xét cách din gii các tình tiết ca hai bên buc ti và g ti. Bn án cũng chính là ví d sng đng v cách th hin quyn lc nhà nước trong vic bo v và thc thi pháp lut.

Nhìn vào bn án năm năm tù dành cho mt cô giáo b cho là đã làm tht thoát 44,7 triu, dân chúng ch cm thy s bt công, h thng tư pháp b dùng đ báo thù riêng và s tùy tin ca mt nn tư pháp, nhìn thy tư lý ch không phi công lý. Càng đau đn hơn khi người dân so sánh vi nhng con sâu mt đang đc rung ngân sách bng nhng khon tin khng l vn mc sơ mi và qun tây ra toà ri ung dung quay v nhà khi phiên toà khép li.

Theo mt s din đàn trên mng và theo suy lun logic thông thường thì bn cht ca v vic là âm mưu tr thù dai dng ca mt s quan chc đa phương đi vi mt cô giáo "cng đu ngoi tnh". Chính h đã phi hp vi khi tư pháp đ hãm hi bà Dung.

Qu tht, trước đây bà Lê Th Dung tng b Giám đc S Giáo dc tnh Ngh An Lê Văn Ng ép nhn mt giáo viên môn ng văn nhưng bà đã t chi vì "vươt ch tiêu và trái vi cơ cu b môn". UBND huyn Hưng Nguyên đã k lut bà, bà đã khiếu ni và UBND tnh Ngh An đã tha nhn bà đúng nhưng án k lut vn không b thu hi, bà tiếp tc khiếu nivà sau đó là b bt đi tù. Ngoài ra, trên mng xã hi còn cho rng v án này còn liên quan đến chuyn các quan chc đa phương đang mun chiếm đot đt đai ca trung tâm.

Rt nhiu bn bè và cá nhân tôi đã là nn nhân ca nn tư pháp Vit Nam nhưng chúng tôi chp nhn vì đi lp vi nó v tư tưởng nhưng bà Lê Thi Dung, là người trong h thng, là ng viên" nhưng có l vì bà là ng viên mà tt" cho nên bà b c máy "tp th" đó tr thù ?.

Vic kết án như vy làm nhiu người nghi ng v ch trương đt lò, cho rng thc cht đó ch là công c đ thanh toán các đi th, thm chí đ loi b nhng người tt mt cách có h thng.

Mt giáo viên tt và là mt đng viên đã dũng cm đ đng lên t cáo nhng sai phm gi b kết án nng n chính là vết nt ca mt chính quyn cơ s. Nó đang lan ra cùng vi s xôn xao ca dư lun.

Liu vết nt "tư lý" này có được nhn din và sa sai bng "công lý" hay không ? Nhân dân đang hy vng và ch đi phiên phúc thm sp ti.

Lê Quốc Quân

Nguồn : VOA, 16/05/2023

Quay lại trang chủ

Additional Info

  • Author: Lê Quốc Quân
Read 373 times

1 comment

  • Comment Link NVN mercredi, 17 mai 2023 15:27 posted by NVN

    Lý luận của tòa: "Bà Dung đã không nhận tội và không khắc phục hậu quả nên tòa án đã tuyên mức án như trên".

    Kiểu lý luận này là kiểu phong kiến. "Vua" tự cho mình quyền quyết định tùy theo ngẫu hứng.

Viết bình luận

Phải xác tín nội dung bài viết đáp ứng tất cả những yêu cầu của thông tin được đánh dấu bằng ký hiệu (*)