Thông Luận

Cơ quan ngôn luận của Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên

Nhân chứng hải chiến Gạc Ma : ‘không có kẻ thù hay bằng hữu vĩnh viễn’ (VOA, 14/03/2019)

Một nhân chng hi chiến Gc Ma nói vi VOA rng Vit Nam cn phi nói rõ s tht lch s trong trn chiến vi Trung Quc và không nên có k thù vĩnh vin cũng không nên có bng hu vĩnh vin.

tau1

Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma ở huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa.

Hôm 14/3, nhiều nơi t chc k nim 31 năm ngày hi chiến Gc Ma, khi y 64 binh sĩ ca Quân đi Nhân dân đã thit mng lúc các tàu vn ti Vit Nam đang thc hin nhim v bo v đo Cô Lin, Gc Ma và Len Đao, trên qun đo Trường Sa, thì b các tàu chiến của Trung Quc lao đến n súng.

Ông Lê Hữu Tho, cu chiến binh Gc Ma, người sng sót trong trn hi chiến 14/3/1988, nói vi VOA :

"Lịch s thì phi công bng. Mình không kích đng chiến tranh hay khơi dy đ làm gì, nhưng đó là s tht ca lch s và nn hòa bình đã phi tr giá bng xương máu. Đi vi Trung Quc, tht s mà nói, chúng ta không có cái gì vĩnh vin, bn cũng không vĩnh viễn và thù cũng không vĩnh vin".

tau2

Đảo nhân tạo của Trung Quốc xây dựng trên Đá Gạc Ma (Ảnh của CSIS)

Kể t khi Vit Nam và Trung Quc bình thường hóa quan h vào cui năm 1991, truyn thông chính thc ca Vit Nam hu như không nhc đến các xung đt quân s gia hai nước trong 3 thp niên cui thế k 20 biên gii và trên Bin Đông.

Báo chí bị chính quyền kiểm soát cht ch ch thnh thong nói v các s kin đó trong vài năm gn đây, mi khi có căng thng gia hai nước khi Trung Quc gia tăng các hành đng hung hăng đ đòi ch quyn Bin Đông có nhiu tranh chp.

Mãi cho tới tháng 7/2015, thân nhân ca 64 người Vit b giết bãi đá Gc Ma hi tháng 3/1988 mi được khóc công khai cho chng, cho cha, cho anh em ca mình. Cũng ti thi đim đó, người Vit mi biết, mi tìm và bt đu h tr nhng người may mn sng sót trong đt thm sát y.

Theo quan sát của VOA, trong hai năm va qua, thm chiến Gc Ma được nhc đến vi tng sut dày đc khi nhiu cơ quan đoàn th và thân nhân k nim ngày các chiến sĩ t trn trong khi mt vài nhà hot đng chng Trung Quc vn b ngăn chn khi tham gia dâng hương.

Đài truyền hình trung ương VTC ca ngi trn chiến Gc Ma 1988 là khúc bi tráng củ a người lính Hi quân trong khi trường Trung học phổ thông Nhân Vit Thành phố Hồ Chí Minh đã t chc mt bui l tưởng nim, dàn dng hot cnh mô phng trn chiến này hôm 14/3 vi hơn 500 hc sinh tham dự.

Theo ông Lê Hữu Tho, mc dù truyn thông Vit Nam đã nhc nhiu đến trn chiến Gc Ma, nhưng nhiu đim vn chưa rõ ràng và cn được làm sáng t. Tuy nhiên, ông không tiết l nhng điu này. Ông mong mun nhng nhng s kin lch s như Gc Ma cn được đưa vào sách giáo khoa.

"Hiện ti vn còn mt phn hn chế nào đó, chưa tht rõ ràng lm. Nhưng nhng phn lch s ca cuc chiến này nên được ghi vào sách giáo khoa đ lưu truyn v sau, đ hc tp nhng tm gương kiên cường, anh dũng. Đây cũng là nhng mong mỏi ca chúng tôi".

Vào năm ngoái, xuất hin nhng tranh cãi trên mng xã hi gia thiếu tướng Hoàng Kin, nguyên tư lnh Công Binh, và thiếu tướng Lê Mã Lương, nguyên giám đc Bo Tàng Quân Đi, cũng là ch biên ca cun sách ‘Vòng tròn Bt t,’ liên quan tới vn đ có mt mnh lnh t cp cao nht trong quân đi Vit Nam trong vic n súng khi Hi quân Vit Nam b lc lượng Trung Quc tn công trn Gc Ma.

Một nhân chng trong cuc thm sát này là Trung tá Nguyn Văn Lanh k trong quyn sách rng có lnh "không được n súng" khi binh sĩ Trung Quc tiến vào bãi đá. Nhưng Tướng Kin cho rng chi tiết đó cùng nhiu chi tiết khác khiến cho cun sách có "sai trái nghiêm trọng". Theo Tướng Kin, không có lnh "không được n súng" mà ch có lnh "không được n súng trước".

Trong một đon video được phát tán trên mng, tướng Lương đã đ cp đến vic binh lính Vit Nam ti Gc Ma khi đó nhn được lnh không được nng, dẫn đến cái gi là "thm sát Gc Ma". Theo tướng Lương, mnh lnh này đã biến hàng chc lính Vit Nam thành bia đ đn cho phía Trung Quc.

Một tài liu được gii mt ca Cc Tình báo Trung ương M CIA v trn hi chiến Gc Ma năm 1988 cho biết Vit Nam là bên nổ súng trước.

*******************

‘Chưa ngã ngũ’ vụ Trung Quốc ‘đâm chìm’ tàu cá Việt Nam (VOA, 14/03/2019)

Phía Trung Quốc được cho là đã nói rng tàu cá Vit Nam "đâm vào đá ngm ri chìm" Hoàng Sa, trong khi các ngư dân cho rng h b tàu ca nước láng ging tn công.

tau3

Một tàu cá của Việt Nam bị Trung Quốc đâm chìm ở Hoàng Sa năm 2014.

Trả li VOA tiếng Vit, mt quan chc không mun nêu danh tính ca U ban Quc gia ng phó sự c, thiên tai và tìm kiếm cu nn nói rng "các cơ quan chc năng đang xác minh làm rõ, chưa xong vì có hai lung trái chiu" v v vic xy ra đu tháng này.

Tàu của ta vào đánh bắt ở đảo Hoàng Sa. Phía Trung Quốc họ nói tàu của ta nhìn thấy tàu hải cảnh của người ta sợ quá, chạy và đâm vào đá ngầm rồi chìm. Phía Trung Quốc họ nói như thế.

Mt quan chc giu tên nói.

"Tàu của ta vào đánh bt đo Hoàng Sa. Phía Trung Quc h nói tàu ca ta nhìn thy tàu hi cnh ca người ta s quá, chy và đâm vào đá ngầm ri chìm. Phía Trung Quc h nói như thế. Phía ta còn nhiu vn đ na", quan chc giu tên cho biết, nói thêm rng "tôi cũng không dám cung cp gì thêm vì chưa ngã ngũ".

Trước đó, truyn thông trong nước dn thông báo t y ban trên cho biết rng hôm 6/3 tàu Trung Quốc mang s hiu BKS 44101 "đâm chìm" tàu cá Qung Ngãi vùng bin tranh chp.

Tờ Hoàn cu Thi báo sau đó dn li phát ngôn viên B Ngoi giao Trung Quc Lc Khng nói rng khi tàu Trung Quc tiếp cn tàu cá Vit Nam, nó đã chìm và các nhân viên cứu nn Trung Quc đã cu sng nhng người trên tàu.

VOA tiếng Vit hôm 11/3 đã liên lc vi B Ngoi giao Vit Nam đ hi v phn ng ca Hà Ni đi vi tuyên b ca ông Lc, nhưng ti ngày 13/3 chưa nhn được hi đáp.

Trước đó, B này cho hãng tin Reuters biết rng Vit Nam "đang tiếp tc làm rõ nguyên nhân v vic".

Khi được hi v tuyên b phn bác ca B Ngoi giao Trung Quc, ông Phùng Bá Vương, Phó Ch tch UBND xã Bình Châu, nơi các ngư dân gp nn sinh sng, nói rng "bên nào cũng có cái ý ca h" và cho biết rng ông tin người dân ca xã mình.

Ông cho phóng viên VOA tiếng Vit biết thêm rng các ngư dân chưa v đến b, và "khong 10 ngày na h mi vô được".

tau4

Tàu Trung Quốc và Việt Nam "vờn" nhau ở Biển Đông năm 2014.

Ông Vương cho hay rng mt tàu cá khác cùng xã đã cu sng năm ngư dân b tàu Trung Quc "đâm chìm" và tàu này vn "còn đang đánh bắt trên bin" vì mi ra khơi.

Quan chức cp xã này cho hay rng chính quyn "hin chưa rõ s tình như thế nào vì chưa làm vic được vi ngư dân".

"Họ bo b tàu nước ngoài đâm chìm vy thôi. Và năm ngư dân được tàu khác cu vt an toàn thôi", ông cho hay.

Về các v tàu Trung Quc đâm chìm tàu ca ngư dân xã Bình Châu, Phó Ch tch Vương cho biết rng "hai ba năm tr li đây cũng thường xuyên" và năm ngoái "có bn trường hp" b đâm chìm.

Viễn Đông

Published in Việt Nam